Fotoğrafçının Polonya Rehberi

Lehlerin ülkesi Polonya. İkinci dünya savaşında en çok yıkıma uğramış topraklar. Tarihi buna benzer bir çok acı ve yıkımla dolu. Bir tarafında Ruslar (bir ara Sovyetlere evriliyor) bir taraftan Almanlar, yukarıdan Teutonik Şövalyeler… Defalarca kez istila edilmiş ve bir ülke. Aşırı milliyetçiler ve bunun nedeni, ülkelerinin özgürlüğü için defalarca savaşmış ve çok ağır bedeller ödemiş olmaları. İşte bu henageminin içerisinde yoğrulmuş, gergin bir toplum ve her sokağında farklı bir yaşanmışlık hikayesi. Gerçekten sokaklarda gezerken tarihin izlerini hissediyorsunuz. 

Başkent Varşova kadar Krakow ve Wroclaw da görülmesi gereken yerler arasında. Hatta Krakow’un ikinci dünya savaşından fazla etkilenmemiş olması, uzun süredir orjinalliğini korumuş bir şehir olarak karşımıza çıkarıyor. 

Polonya ikinci dünya savaşından ciddi şekilde etkilenmiş. Varşova’nın büyük bölümü Almanlar tarafından yerle bir ediliyor. Ayrıca en büyük toplama kampları da bu ülkede bulunuyor: Auschwitz, Treblinka, Belzec, Chelmno ve Majdanek. İkinci dünya savaşının en çok etkilediği ülke desek abartmış olmayız. Dile kolay nüfusun beşte biri savaş sırasında öldürülmüş.

Ülkedeki bu yaşanmışlık sokaklarda gözlemlenirken, günlük hayatı fotoğraflama isteği daha artmıştı içimde. O kadar dedike sokak fotoğrafı çekmişim ki, güzel binaları anıtları vs kapsayan bir tane bile kare çekmemişim. 

Polonya’yı gezerken toplamda iki şehrini görme fırsatı buldum, Varşova ve Krakow. Her iki şehrin de kendine özgü dinamikleri ve kültürü var. Benzetecek olursak Varşova bizdeki İstanbul sa, Krakow da İzmir. 

Varşova

Polonya’nın başkenti. İkinci Dünya Savaşı sırasında %85’inden fazlası yıkılıyor ve sonrasında Sovyet Bloku altında tekrardan inşaa ediliyor. Bu nedenle içerisinde bolca Sovyet mimarisi büyük binalar barındırdığı gibi Stalinis Mimarinin güzel bir örneği burada da mevcut. Tabii ki tarihi şehrin de tekrar yapılması da bu inşaatın bir parçası oluyor. Resimlerdeki haline sadık kalınarak inşaa edilen eski şehrin sokaklarında dolaşmak gayet keyifli.

O kötü günlerin izleri, her ne kadar şehir baştan inşa edilmiş bile olsa hala mevcut. Sokaklarında yürürken . hikayesi olan bir şehirde yürüdüğünüzü fark ediyorsunuz. 

Varşova’da genel olarak fotoğraf çekmenin keyifli  olduğu bölgeleri sıralayacak olursak:

Varşova Eski Şehir: Savaş sırasında yerle yeksan edilen eski surlar ve binaların yerine orjinaline bağlı kalınarak yenileri yerleştirilmiş ve ortaya tarihi gözüken, orta çağda hissettiren eski ya da “yeni eski” şehir çıkmış. Eski şehir çok büyük bir alanı kapsamıyor ama gene de gezmesi keyifli. 

Nowy Swiat: Ya da Yeni Dünya Yolu, Varşova için tarihi önemi olan bir cadde. Aynı zamanda Varşova Üniversitesi, birçok kilise, Modern Sanat Müzesi, saraylar ve daha bir sürü önemli binaya ev sahipliği yapan cadde. Ayrıca Varşova’nın gece hayatının bir bölümü de bu cadde üzerinde bulunmakta. Yoğun ve hareketli bir cadde olması ve mimarisinin güzel olması burayı fotoğraflaması zevkli bir yer haline getirmiş. 

Merkez: Varşova’nın ticari bölgesi, yani bütün modern binaların ve gökdelenlerin toplandığı alan. Geniş caddeler, ve alışveriş merkezleriyle çevrilmiş bu bölge hareketli ve fotoğraflar için hoş bir arka plan sunuyor. Güzel bir Stalinist Mimari örneği olan Kültür ve Bilim Sarayı da burada, diğer modern gökdelenlerin arasında dikiliyor. 

Praga: İkinci Dünya Savaşı öncesi Yahudilerin de yaşadığı bölgelerden Praga savaş sırasında hiç zarar görmüyor. Fakat Yahudi nüfusunun bölgeden tamamen gitmesi bölgeyi büyük oranda terkedilmiş bırakıyıor. Terkedilen evlere zamanla istila ediliyor ve bölgenin demografisi ciddi oranda değişiyor. Suç oranı bu bölgede daha yüksek olduğu için bu bölgede fotoğraf makinenizle dolaşırken dikkatli olmanızı tavsiye ederim. Bunun dışında bölgenin mimarisi her ne kadar hoş olsa da, sahip olduğu kasvet ve duvar yazıları insanı ürkütebiliyor. Günümüzde sanatçı, hipster ve işsizlerin yaşadığı bölge olarak biliniyor.

Yerle yeksan edilmiş olsa da Varşova, hikayesini, yaşanılanların ruhunu net bir şekilde aktarıyor ziyaretçilerine, sırf bu yüzden bile fotoğraf çekmesi hem zorlayıcı hem de keyifli bir yer. Genel olarak hareketli sayılabilecek, yer yer güzel mimarisiyle gezenlere keyifli anlar yaşatacak bir yer Varşova. 

Krakow

Varşova ikinci dünya savaşından ne kadar etkilendiyse, Krakow da o kadar etkilenmemiş. Naziler şehrin kapılarına dayandığı gibi şehir teslim olmuş ve 1945’te Kızıl Ordu şehri alana kadar ciddi bir tehditle karşılaşmamış. Tabii ki mimari açıdan konuşuyorum, yoksa Yahudi gettosu Kazimierz neredeyse tamamen boşaltılmış. Bir çok Polonyalı ve Yahudi toplama ve çalışma kamplarına yollanmış. Ama şehir zarar görmeden günümüze kadar ulaşabilmiş bu sayede. 

Takılması ve fotoğraf çekmesi keyifli yerleri sıralayacak olursak:

Stare Miasto: Ya da eski şehir. Savaştan hiç zarar görmemesi, burada dolaşırken orta çağda yaşıyormuşsunuz gibi hissetirecektir. Dar sokakları, uygun ışık koşullarında enteresan görüntüler oluşturabiliyor. Kısacası tarih ve güzel mimarinin keyfini sürmek için ideal bir yer.

Kazimierz: Eski Yahudi bölgesi. Tuğla cepheli hoş binalar, birbirinden güzel bar ve kafeler, ortasında pazar alanı… Oldukça canlı bu bölge vakit geçirmek ve kahve içip bir şeyler atıştırmak için de idea.

Pazar alanındaki kalabalık içinde fotoğraf çekmek de ayrıca zevkli. Evlerin dış cephesi turuncu tuğlalardan oluşuyor ve bu da fotoğraflarda ilginç sonuçlar çıkarabiliyor. 

Yahudilerin yoğunlukta olduğu bir gettoymuş Kazimierz ve burada yaşayan hemen herkes bir daha geri dönmemek üzere evlerinden alıkonulmuş.  Yaşanan hikayeleri okuyup, burada vakit geçirmenin üzücü bir yanı var bu yüzden.

Krakow, her ne kadar daha güzel bir şehir olsa da, Varşova’nın ruhu ve canlılığına sahip değil. 

Polonya’da ulaşım

Polonya içerisinde seyahat ederken hem tren hem de otobüs uygun alternatifler. Bunun dışında Bla Bla Car gibi dijital uygulamalarla da uyguna Polonya içerisinde seyahat edebilirsiniz. En büyük problem ise çoğunun ingilizce konuşamaması. 

Varşova ve Krakow gibi şehirlerin içinde ulaşım ise otobüs ve tramvay ile kolayca yapılabilmekte. Varşova içinde metro da bir seçenek. 

Benim deneyimim

Polonya’yı ziyaret ettiğim dönemde kısa bir Doğru Avrupa turu yapıyordum. Bu seyahatimin başlangıç noktası olan Berlin’de geçirdiğim bir aydan sonra Polonya üzerinden Çek Cumhuriyetini gezip Berlin’e döneceğim bir plan yapmıştım. Polonya’ya giriş yaptığım dönem yerel seçimlerden aşırı sağ parti ilk parti olarak ve meclisteki çoğunluğa da sahip bir şekilde başa geliyor. Varşova’da soluğu aldığımda ise şehirde enteresan bir gerginlik sezinledim.  

Genel olarak her iki şehir de görmeye ve vakit geçirmeye değer yerler. Krakow mimarisi ile ön plana çıkarken Varşova daha çok dinamizmi ve hikayesiyle beni kalbimden vurdu. 

Ben Doğu Avrupa turum sırasında bir tek Varşova’da sorun yaşadım. Ziyaretimin ilk gününde sivil polisler tarafından adeta çevrilip sorguya çekildim, ne amaçla orada bulunduğum ve neden fotoğraf çektiğime dair. Son gün ise ırkçı bir kısım insanlar tarafından bulunduğum mekanda ufak çapta bir saldırıya uğradım. 

Yukarıda yazdıklarım sizi korkutmasın, bu seyahatim sırasında en keyifli arkadaşlıkları Polonya’da kurmuştum. O nedenle hem güzel hem de tatsız anılar yaşayabileceğinizi aklınızın bir köşesinde bulundurun derim. 

Sonuç

Polonya belki muazzam bir mimari ya da peri masalı şehirler sunmuyor, fakat her bir sokağının ayrı bir hikaye anlattığı bir gerçek. O hüzünlü hikayelerin arasında fotoğraf çekmek ve geri kalan Avrupa ülkelerine kıyasla kısmen daha ucuz bir tatil yapmak istiyorsanız Polonya güzel bir opsiyon. 

Kerem Nasipoglu

Social documentary & Street photographer

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s