Fotoğraf Makinesi Nedir?

Fotoğraf makineleri günümüzde cebimize kadar girmeyi başardı. Artık herkes bir fotoğrafçı herkesin yanında taşıdığı bir fotoğraf makinesi var. Peki fotoğraf makineleri hakkında daha fazla bilgi almak mı istiyorsunuz? Nedir bu fotoğraf makineleri, ne işe yararlar ve nedir çeşitleri, yazının devamında.

Fotoğraf makinesi nedir?

ckn d80_istanbul-294

Fotoğraf, fotos ve grafia kelimelerinin birleşiminden oluşur ve ışıkla boyama anlamına gelir. İşte ışıkla boyama işlemini yapan kutu ya da makinelere de fotoğraf makinesi denir. Yani kaydetmek istediğimiz görüntüyü çektiğimiz alettir fotoğraf makinesi. Bu ışıkla boyama işlemini gerçekleştirmek için de üç önemli değişkene sahiptir: Diyafram, enstantane ve ISO. Bu üç değişkeni ortamdaki ışığa göre doğru oranda ayarlayıp deklanşöre basarsak da fotoğraf çekmiş oluruz. Bu üç kavram hakkında daha fazla bilgi almak için, “Diyafram, Enstantane ve ISO Nedir?” yazımızı okuyun.

Fotoğraf makinesi türleri nelerdir?

x30_12 copy

Geçmişten günümüze, fotoğraf makineleri farklı şekillerde sınıflandırılmışlardır. Kullandığı film boyutundan bakaç sistemine, günümüzdeki en belirgin ayrım ise Kayıt sistemine göre yani, dijital ve analog fotoğraf makineleri şeklindedir. Fotoğraf makinelerini ayıracak olursak:

Kayıt Sistemlerine Göre Makineler

Kayıt sistemlerine, yani fotoğrafı nereye kaydettiğine göre fotoğraf makinelerinin sınıflandırılmasıdır. Buraya kadar aslında çok da karışık bir şey yok, ya eski zamanlarda daha yaygın olarak kullanılan film makineler var ya da 2000’ler ile yaygınlaşmaya başlayan ve yaşadığımız dönemi domine eden dijital fotoğraf makineleri. Daha detaylı inceleyecek olursak:

Kimyasal film kullanan makineler:

canonet_ql17-4

 

Objektiften geçen görüntü, ışığa duyarlı kimyasal maddelerle kaplı olan film yüzeyine düştüğünde görüntüyü oluşturur. Sonrasında bu filmler karalık odalarda çeşitli solüsyonlar yardımı ile banyo edilir. Sonrasında da dilerseniz bastırırsınız ya da scannerlar yardımı ile dijital ortama geçirirsiniz. Film ya da analog fotoğrafçılığın hala devam ediyor oluşunun en büyük nedeni görüntüyü gerçekten fiziksel olarak kaydedebilmesi. Ve bu görüntüyü görüntülemek için bir bilgisayar ya da başka bir cihaza ihtiyaç duymamamız. Film kullanan fotoğraf makinelerini kullandıkları film boyutuna göre sınıflandıracak olursak:

Küçük format

Ufacık, minicik içi dolu turşucuk şeklinde fotoğraf makineleridir. Bunlar kapalı bir kartuşun içine konmuş 7×11 boyutunda film kullanırlar. Film boyutunun ufaklığından ne yazık ki sadece ufak boy baskılara izin veriyordu. Her neyse daha sonraları önce bu makinelerin üretimi bitti bir süre sonra da filmlerinin. Şu an Lomography tarafından tekrar satışı başlanmıştır bu filmlerin.

APS

Advanced Photo System adı altında piyasaya sürüldüler. Film kasetini makinenin içine yerleştirince kendi kendine filmi sarması, ne bileyim film bitmeden kaseti çıkardığınızda en son hangi pozda kaldığınızı aklında tutması ve sonrasında kaseti geri taktığınızda onu hatırlaması gibi bir dolu akıllı (!) özelliği mevcut. Film boyutu nispeten ufak olması da en büyük sorunu. Her neyse bu da çocukluğumuzdaki bir çok şey gibi piyasadan kalktı (benim çocukluğumda ağızda patlayan şeker vardı mesela)

35mm

ckn gr_mju-2

Hem sinema hem de fotoğraf alanında her halde dünya üzerinde en çok kullanılmış tür budur. 135 de denir bu filmlere. 24x36mm görüntü alanı vardır ve 30x45cm ye kadar baskılara rahatlıkla izin verir. Hem ayrı rangefinder hem de slr modeller vardır bu formatı kullanan. Günümüzde hala 35mm filmler kolaylıkla ve uygun fiyata bulunur ve hatta bunların banyoları da uyguncana yapılır edilir.

Orta format

adox_golf_003 copy

120 koduyla bilinen ve Roll film adıyla anılan filmleri kullanırlar. Rangefinder, SLR ya da TLR tipinde olabilirler. Genelde 35mm olanlardan daha büyük ve ağırdılar. Orta format filmler 4.5x6cm, 6x6cm, 6x7cm, 6x8cm ve 6×9 cm gibi boyutlarda görüntü oluşturulabilir bu nedenle çok daha büyük baskılar yapılabilir. Bu nedenden ötürü daha profesyonel amaçlara hizmet eder.

Büyük format makineler

Günümüzde bunların filmleri kalmadı sanırım. Hiç görmedim. He makinesini de görmedim ama olsun. Bunlarda 10×12.5cm ve de 20×25 cm film  kullanırlar. Bu sayede çok büyük boyutlarda baskıya izin verirler.  Fakat benim kadar makineler olduğundan pek kullanışlı değillerdir.

Dijital makineler

Günümüzde oldukça yaygın olan dijital fotoğraf makineleri, film yerine sensör yani dijital bir algılayıcı kullanırlar ve bu sensörde görüntü oluşturulup dijital ortamda kaydedilir. Çok daha pratik ve masrafsızdırlar. Bunlarda da sensör boyutu en önemli faktörlerden biridir. Ayrıca bazı filmli makinelere (Hasselblad, Mamiya, Linhof) digital back takılarak dijital kayıt yapması sağlanabilir. Ne yazık ki bu dijital arkalıklar çok pahalıdırlar. Günümüzde ise dijital fotoğraf makineleri, analog makinelerden farklı olarak sensör boyutlarına göre değil de farklı bir şekilde sınıflandırılırlar.

Kompakt fotoğraf makineleri

ricoh gr_5

Komapkt fotoğraf makinelerini diğerlerinden ayıran en önemli özellik objektiflerinin değiştirilememsi yani sabit olmasıdır. Eskiden komapkt dendiği zaman ufak ve cebe girebilir gibi bir algı oluşuyordu fakat günümüzde bu tanım pek de gerçeği yansıtmıyor. Özellikle cep telefonu kameralarının yaygınlaşıp daha kaliteli hale gelmesi en çok kompakt fotoğraf makinelerini etkiledi. Çözüm olarak da üreticiler artık daha gelişmiş, daha büyük sensöre sahip ve bu nedenle de daha yüksek kalitede fotorğaf çekebilen, kısmen ufak ve hatta cebe girebilen dijital makineler piyasaya sürdüler. Uzun zamandır kullandığım Ricoh GR, bu yeni nesil fotoğraf makinelerine güzel bir örnek.

Aynasız fotoğraf makineleri

xpro1_002

Daha da uzatacak olursak: Aynasız değiştirilebilir objektifli fotoğraf makineleri üzerindeki objektifi değiştirebileceğiniz, içerisinde görüntüyü yansıtabileceği bir aynanın olmadığı ve dolayısıyla DSLR’lere kıyasla daha ufak fotoğraf makineleridir.  Bu da DSLR’ler de olduğu gibi, objektifin içerisinden geçen görüntünün optik bir bakaçtan gözlemlenmesi engelliyor. Fakat aynası fotoğraf makinelerinde vizör olmadığı anlamına gelmiyor bu. Ya rangefidner tipi fotoğraf makinelerinde olduğu gibi bağımsız bir optik vizör ya da elektronik vizör yardımıyla fotoğraf çekebiliyorsunuz.

DSLR

ckn-gr_istanbul-5946

Digital Single Lens Reflex, yani SLR’lerin dijital bir algılayıcıya sahip olanları. Günümüzde performans arayan fotoğrafçıların ilk tercihi genelde DSLR’ler oluyor. Performans derken, netleme hızı, art arda çekim hızı gibi özelliklerden bahsediyorum. Her ne kadar performans olarak diğer türlerin ilerisinde olsa da fark yavaş yavaş kapanmakta ve hem aynasız hem de kompakt fotoğraf makineleri arayı hızlı bir şekilde kapıyorlar.

 

Bakaç Sistemlerine Göre Makineler

Rangefinder tipi makinler

canonet_ql17-7

Bakaçları ayrıdır bunların. Yani sizin gördüğünüz ile objektifin çektiği farklıdır. Yalnız içlerinde ayna ya da prizma gibi üniteler barındırmadıklarından daha uygun boyuttadırlar slrlere göre. Boyutlarından dolayı sokak fotoğrafçılığında sıklıkla kullanılırlar. Ayrıca objektifin filme olan yakınlığından dolayı hem daha küçük boyutta objektif kullanılır bunlarda hem de distorsiyon gibi olaylar daha azdır bunlarda. Ayrıca slrlerde olduğu gibi fisheye ya da ultra tele objektifler bunlar için yoktur, zoom objektiflerde oldukça azdır.

SLR tipi makineler

ckn xpro1_istanbul-1669

 

Objektifin arkasında açılı duran açılır kapanır bir ayna yardımıyla görüntü vizöre yansıtılır. Yani vizörde gördüğünüz şey ile çektiğiniz aynıdır. En büyük avantajı da budur. Deklanşöre bastığınızda ise ayna yukarı kalkar, perde açılıor ve objektiften geçen ışık filmi pozlar. Yani çekim sırasında ne çektiğinizi göremezsiniz. Günümüzde amatör ve profesyonel fotoğrafçılar arasında çok yaygındırlar. Boyutları taşımaya elverişlidir ama gene de insanları rahatsız edebilir.

TLR tipi makineler

 

Çift objektif vardır bunlarda. Üstteki  ayna yardımıyla tepedeki vizöre görüntü yansıtır alttaki objektif ise deklanşöre bastığınızda filme görüntüyü aktarır. En büyük avantajı çekim sırasında göz kontağı kurmazsınız ve fotorğafını çekeceğiniz kişiyi daha az ürkütürsünüz. Boyutları da elverişlidir bunların taşımak için. Genelde orta format film kullanırlar fakat Holga’nın 35mm film kullanan modeli vardır (ve hatta yeni çıkmıştır, lomografi sağolsun). Gördüğümüz görüntü ile çektiğimiz aynı değildir, bu da büyük bir dezavantajdır.

Netleme Sistemlerine Göre Makineler

Netleme gerektirmeyen modeller

 

Bunlarda netleme yapamazsınız. Diyafram değeri olabildiğince büyük tutulmaya çalışılır. Bu da yeterli genişlikte alan derinliği sağlar. Fakat düşük ışık koşullarında dezavantajdır bu. Bu tarz modeller pratik olmalarının dışıdna pek bir avantaj sağlamazlar.

Manuel netleme yapılan modeller

canonet28_001

Netlemenin objektif ya da gövde üzerinden elle yapıldığı modellerdir. SLR, TLR ve Rangefinder gibi modellerde netlemeyi vüzör üzerinden takip edebilirken bazı modelelrde netleme için içgüdülerinize ya da objektifin üzerinde çizilmiş şekiller ya da rakamlara güvenirsiniz. Alan odaklama (Zone focusing) tekniğini doüğru uygulayabilirseniz, otomatik netlemeden daha hızlı ve güvenilir sonuçlar elde edebilirsiniz. Günümüzde sokak fotoğrafçılığında Leica gibi manuel netleme yapan modellerin tercih edilmesindeki en önemli sebep de budur.

Otomatik netleme yapan modeller

 

 

x30_09 copy

Otomatik netleme ya da auto focus yapan fotoğraf makineleri, mesafenin otomatik olarak hesaplanarak, gövdenin üstündeki objektifin o hesaplanan noktaya otomatik olarak netlik yapması sonucu ortaya çıkmış modellerdir. Günümüzde en yaygın kullanılan modeller bunlar olup,  özellikle spor fotoğrafçılarının olmazsa olmazıdır.

 

Kerem Nasipoglu

Social documentary & Street photographer

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s